Đưa nghị quyết vào cuộc sống: Những điểm cần lưu ý khi triển khai thực hiện Kết luận số 10-KL/TW của Bộ Chính trị
11:01 - 23/07/2017

(TGCT) Ngày 26/12/2016, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 10-KL/TW về việc “Tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí” (gọi tắt là Kết luận số 10).

Đây là Kết luận có ý nghĩa rất quan trọng, vừa đánh giá, đưa ra những kết quả đạt được cũng như những hạn chế, nguyên nhân và đề ra các giải pháp để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X), vừa cụ thể hóa những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ về phòng, chống tham nhũng (PCTN), lãng phí (LP) theo Nghị quyết Đại hội XII của Đảng.

Bộ Chính trị xác định trong thời gian tới, cần tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, đồng bộ mục tiêu, quan điểm, chủ trương, giải pháp về PCTN, LP theo Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết TW3 (khóa X) và Kết luận số 21-KL/TW ngày 25 tháng 5 năm 2012, Hội nghị lần thứ Năm Ban Chấp hành Trung ương (khóa XI) về việc “Tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí”, trong đó tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả mục tiêu, quan điểm và các nhiệm vụ, giải pháp đã được nêu cụ thể trong Kết luận số 10 của Bộ Chính trị, trong đó nổi bật lên một số vấn đề mới cần lưu ý khi tổ chức triển khai, thực hiện như sau:

* Về mục tiêu

Bộ Chính trị xác định rõ trong 5 năm tới, phấn đấu ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng (TN), LP. Đây là yêu cầu lớn, quyết tâm rất cao của Bộ Chính trị về PCTN, LP trong nhiệm kỳ này.

* Về quan điểm

Để khắc phục có hiệu quả 2 khuynh hướng (tả khuynh, nóng vội và hữu khuynh, trì trệ, cầm chừng, thiếu quyết liệt), Bộ Chính trị xác định rõ:

 - Một là, phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài; phát hiện, xử lý là quan trọng, cấp bách. Kết hợp chặt chẽ giữa tích cực với phòng ngừa, chủ động phát hiện và kiên quyết xử lý nghiêm minh, kịp thời những người có hành vi TN, bao che, dung túng, tiếp tay cho TN, can thiệp, cản trở việc chống TN; không có vùng cấm, vùng trống, không có ngoại lệ, không có đặc quyền, bất kể người đó là ai.

- Hai là, phải tiến hành kiên quyết, kiên trì, liên tục với những bước đi vững chắc, tích cực, chủ động, và có trọng tâm, trọng điểm. Gắn PCTN với thực hành tiết kiệm, chống LP; gắn PCTN, LP với xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

- Ba là, kiên quyết, kiên trì, khẩn trương xây dựng cơ chế phòng ngừa để không thể TN; cơ chế răn đe, trừng trị để không dám TN; cơ chế bảo đảm để không cần TN.

Như vậy, Kết luận số 10 tiếp tục nhấn mạnh sự tương quan về vai trò, vị trí và mối quan hệ giữa “phòng” và “chống” trong đấu tranh PCTN, LP: Phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài; phát hiện, xử lý là quan trọng, cấp bách, cần có sự kết hợp chặt chẽ tích cực phòng ngừa, chủ động phát hiện và kiên quyết xử lý.

Bên cạnh đó, việc phát hiện, xử lý được xác định là yêu cầu cấp bách, được hiểu là cần ưu tiên giải quyết. Trước tình hình TN, LP đang ngày càng phức tạp, nghiêm trọng và gây bức xúc trong nhân dân và dư luận như hiện nay, việc khẩn trương phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi TN có tác dụng rất lớn trong răn đe, cảnh tỉnh, cảnh báo, ngăn chặn TN, khích lệ các nhân tố tích cực trong nội bộ, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Kết luận thể hiện rất rõ tinh thần, thái độ quyết liệt của Đảng trong PCTN, LP: Xử lý nghiêm minh cả người có hành vi TN, LP và người bao che, dung túng, tiếp tay, can thiệp, cản trở việc chống TN, LP. Kết luận khẳng định: Không có vùng cấm, vùng trống, không có ngoại lệ, không có đặc quyền, bất kể người đó là ai. Điều này được thể hiện rất rõ qua kết quả của công tác phát hiện, xử lý các vụ việc, vụ án kinh tế, TN nghiêm trọng, phức tạp trong thời gian gần đây. Nhiều vụ đại án đã được đưa ra xét xử nghiêm minh, đúng người, đúng tội, xử lý cả cán bộ đương chức và cán bộ về hưu, kể cả cán bộ cao cấp của Đảng, đã từng bước tạo được niềm tin trong nhân dân.

Kết luận nhấn mạnh: Đấu tranh PCTN, LP phải được tiến hành kiên quyết, kiên trì, liên tục và phải có những bước đi vững chắc; tích cực, chủ động và phải có trọng tâm, trọng điểm; cần nhận thức rõ, yêu cầu PCTN, LP hiện nay là rất cấp bách, bức thiết, nhưng không thể nóng vội, chạy theo dư luận, sa vào chủ nghĩa dân túy, dễ làm mất ổn định tình hình và bị kẻ địch lợi dụng. PCTN, LP phải được tiến hành ở tất cả các cấp, các ngành, các lĩnh vực nhưng phải tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn trọng tâm, trọng điểm, dễ phát sinh TN.

* Về nhiệm vụ, giải pháp

Kết luận số 10 của Bộ Chính trị đã đề ra 8 nhiệm vụ, giải pháp cần tập trung thực hiện như:

- Một là, Bí thư cấp ủy, người đứng đầu phải gương mẫu, quyết liệt, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác PCTN, LP; chủ động yêu cầu các cơ quan chức năng báo cáo để lãnh đạo, chỉ đạo xử lý kịp thời, nghiêm minh các vụ việc, vụ án TN nghiêm trọng, phức tạp, dư luận quan tâm theo qui định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu thực hiện các qui định của Đảng và Nhà nước về PCTN, LP với phương châm: Đảng viên phải gương mẫu hơn quần chúng, cán bộ phải gương mẫu hơn nhân viên, cán bộ càng giữ chức vụ cao càng phải gương mẫu.

- Hai là, tăng cường quản lý, giám sát chặt chẽ cán bộ, đảng viên; có cơ chế để cán bộ, đảng viên được giám sát bằng nhiều hình thức để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các biểu hiện TN, LP; rà soát, hoàn thiện quy định của Đảng và Nhà nước về xử lý, kỷ luật, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa kỷ luật Đảng với kỷ luật hành chính của Nhà nước

- Ba là, kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai tài sản theo quy định; kiểm tra, giám sát, xác minh việc kê khai, trách nhiệm giải trình việc tăng, giảm tài sản, những khoản chi tiêu, giao dịch có giá trị lớn và trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ.

- Bốn là, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc rà soát, bổ sung, sửa đổi, xây dựng, ban hành các qui định của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả công tác PCTN, LP, nhất là trong các lĩnh vực có nguy cơ TN, LP cao; xóa bỏ cơ chế “xin, cho”; ngăn chặn, loại bỏ “lợi ích nhóm”, “sân sau”, “tư duy nhiệm kỳ”, ngăn chặn nguy cơ nảy sinh TN từ khi xây dựng và thực hiện chính sách.

- Năm là, tập trung phát hiện, xác minh, điều tra làm rõ, xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật những vụ việc, vụ án TN, LP theo nguyên tắc: Tích cực, khẩn trương; làm rõ đến đâu xử lý đến đó; không phân biệt người có hành vi TN, LP là ai, đã có dấu hiệu tội phạm thì phải khởi tố, điều tra, đã kết luận có người phạm tội thì phải truy tố, xét xử theo qui định của pháp luật, không chịu sức ép của bất kỳ tổ chức, cá nhân nào; vụ, việc chưa đến mức xử lý hình sự thì phải xử lý kỷ luật nghiêm theo qui định của Đảng và Nhà nước; có các giải pháp phù hợp, thuận lợi, an toàn để khuyến khích nhân dân phát hiện, dễ dàng phản ánh, tố giác TN, LP.

- Sáu là, xây dựng văn hóa tiết kiệm, không TN, LP trước hết là trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức; xây dựng văn hóa là xây dựng con người, do đó, xây dựng văn hóa tiết kiệm, không TN, LP phải quyết liệt, kiên trì, thường xuyên, lâu dài. Theo đó, cần phải xây dựng ý thức tự giác chấp hành, thực hiện nghiêm túc các qui định của Đảng và pháp luật của Nhà nước về PCTN, lãng phí; chủ động xử lý khi có xung đột lợi ích; xây dựng, thực hiện tốt quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp; phê phán, lên án, đấu tranh với TN, LP; trọng liêm sỉ, danh dự, biết xấu hổ khi bản thân và người thân TN, LP.

- Bảy là, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị có chức năng PCTN. Kiện toàn tổ chức, bộ máy, sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ của Ban Nội chính Trung ương và ban nội chính các Tỉnh ủy, Thành ủy theo hướng cụ thể hơn về thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác PCTN; nghiên cứu, xây dựng mô hình cơ quan, đơn vị chuyên trách chống TN theo hướng tăng thẩm quyền, trách nhiệm, tính độc lập tương đối trong thực hiện nhiệm vụ.

- Tám là, từng bước mở rộng hoạt động PCTN ra khu vực ngoài Nhà nước. Vì TN không chỉ xảy ra trong các hoạt động thuộc khu vực Nhà nước, mà còn có sự giúp sức, hỗ trợ đắc lực của các đối tượng hoạt động ngoài khu vực Nhà nước; sự cấu kết giữa những cán bộ, công chức, viên chức thoái hóa, biến chất trong khu vực Nhà nước là một dấu hiệu có tính phổ biến hiện nay của tội phạm TN. Do đó, phải từng bước mở rộng hoạt động PCTN ra ngoài khu vực Nhà nước thì công tác PCTN mới đồng bộ, hiệu quả.

Ngoài ra, cần mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về PCTN.chúng ta cũng cần đẩy mạnh việc đàm phán, ký kết các hiệp định tương trợ tư pháp, dẫn độ tội phạm, các thỏa thuận về hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư pháp của các nước để truy bắt, dẫn độ đối tượng phạm tội lẩn trốn và thu hồi tài sản TN tẩu tán ra nước ngoài,

Tóm lại, Kết luận số 10 của Bộ Chính trị thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong đấu tranh PCTN, LP, khẳng định sự đúng đắn và tính nhất quán trong các mục tiêu, quan điểm, chủ trương, giải pháp về PCTN, LP trong quá trình lãnh đạo của Đảng, nhất là từ sau Đại hội X đến nay với việc ban hành Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), Kết luận 21 Hội nghị Trung ương 5 (khóa XI), Chỉ thị 50 ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị, Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII); Kết luận thể hiện tinh thần nói thẳng, nói thật về thực trạng và những hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện công tác PCTN, LP thời gian qua, từ đó xác định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của tập thể, cá nhân, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy đảng các cấp trong khắc phục hạn chế, yếu kém và tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới.

Các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Kết luận có nhiều điểm đột phá mới, trong đó đặc biệt nhấn mạnh các giải pháp triển khai thực hiện; đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu khẩn trương quán triệt và tổ chức triển khai thực hiện một cách nghiêm túc, quyết liệt để tạo mục tiêu đề ra là ngăn chặn, từng bước đẩy lùi TN, LP, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng.

                                                                        Ths Nguyễn Xuân Hải

24