Nghị lực của đồng bào dân tộc Khmer ở Vĩnh Nhuận
23:58 - 04/12/2018

(TGCT) “Tôi chỉ mong sao thu nhập của anh em trong tổ luôn ổn định và giúp đỡ thêm nhiều người hơn nữa để bà con trong ấp ngày càng khá hơn” đó là nỗi niềm của anh Dương Văn Nguyên, Tổ trưởng “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” trong đồng bào dân tộc Khmer ở ấp Vĩnh Nhuận, xã Vĩnh Bình, huyện Vĩnh Thạnh, TP. Cần Thơ.

“Tổ kéo cá, giúp nhau” việc làm ở ấp Vĩnh Nhuận thu hoạch cá cho Công ty thuỷ sản Nam Việt.

Vĩnh Nhuận là ấp có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống với 203 hộ và hơn 1.000 nhân khẩu, do ít đất sản xuất, nên thu nhập chính của đồng bào nơi đây xuất phát từ việc làm thuê và đánh bắt cá. Trước năm 2.000, thời điểm nghề nuôi cá tra phát triển hưng thịnh nhất, phần lớn lao động người Khmer ở Vĩnh Nhuận chuyển từ việc đánh bắt cá trên sông sang làm thuê cho các chủ hầm cá từ việc chăm sóc đến khi thu hoạch, với nguồn thu nhập ổn định. Tuy nhiên, từ năm 2.000 đến nay, nghề nuôi cá tra không còn thịnh như trước, thậm chí nhiều hộ phải “treo hầm” do thua lỗ, một số hộ chuyển sang nuôi gia công cho các công ty kinh doanh và chế biển thủy sản, các công ty này cũng bắt đầu mở rộng vùng nuôi cá tra, dẫn đến nhiều lao động gắn bó với nghề nuôi cá tra ở Vĩnh Nhuận bị mất việc làm, nguồn thủy sản trên sông thì lại bị cạn kiệt do nhiều nguyên nhân, bà con Khmer ở Vĩnh Nhuận không thể khôi phục nghề đánh bắt cá truyền thống và chuyển sang làm lao động theo thời vụ, ai thuê gì làm nấy, cuộc sống khá bắp bênh. Anh Mai Tấn Phường, chia sẻ: “Bà con ở đây hầu như nhà nào cũng không có ruộng đất, nếu có thì cũng rất ít chỉ 1 – 2 công là nhiều, nên ai mướn gì làm nấy, tới vụ lúa thì đi cắt lúa, không thì đi làm hồ, đi vác kho, ai kêu gì vòng vòng trong xóm, mình làm gì được cứ việc mình làm”.

Năm 2016, anh Dương Văn Nguyên một công nhân chuyên phụ trách khâu thu hoạch cá của Công ty thủy sản Nam Việt, có trụ sở chính tại An Giang; nhận thấy việc công ty mở rộng nhiều vùng nuôi cá tra, sẽ cần nhu cầu lao động lớn trong khâu thu hoạch. Với hơn 6 năm kinh nghiệm của mình, anh nắm lấy thời cơ, mạnh dạn thuyết phục, huy động bà con Khmer trong ấp có kinh nghiệm tham gia cùng mình thu hoạch cá tra, thành lập nên “Tổ công đoàn kéo cá” với 20 thành viên. Anh Dương Văn Nguyên, cho biết: “Địa phương ở đây chỉ có một món này không à (nghề kéo cá), còn ruộng thì ít có ai làm lắm, tính đến nay tôi làm nghề này cũng 8 – 9 năm nay rồi, lúc đầu mình cũng đi làm mướn cho Công ty Nam Việt, cũng như làm cho mấy chỗ khác, rồi thấy mình làm ăn được, mình gom anh em lại, làm được mình đứng ra đại diện mình làm luôn”.

Tuy nhiên, thời gian đầu do việc thành lập “Tổ công đoàn kéo cá” còn mang tính tự phát, hoạt động còn rời rạc, số lượng thành viên lại ít và phải cạnh tranh với nhiều ‘Tổ công đoàn kéo cá” ở những địa phương khác, nên số lượng hợp đồng ký kết được không nhiều, thu nhập của các thành viên trong tổ chỉ vừa đủ sống. Nhận thấy tiềm năng phát triển của “Tổ công đoàn kéo cá”, tháng 3 năm 2018, Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Vĩnh Bình, huyện Vĩnh Thạnh đã tập hợp các thành viên trong tổ và những lao động chưa có việc làm ở Vĩnh Nhuận thành lập nên “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” với 40 thành viên. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Vĩnh Bình, nói: “Mặt trận xã nhận thấy “Tổ công đoàn kéo cá” của anh Nguyên làm ăn còn đơn lẻ, nên hợp đồng ký kết được không nhiều, từ đó mới đề xuất với Đảng ủy đăng ký mô hình dân vận khéo thành lập tổ tương trợ giải quyết việc làm trong đồng bào dân tộc Khmer, từ chỗ thành lập được “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” thì đã đem lại uy tín chung cho địa phương, từ đó chỗ Công ty Nam Việt thấy được uy tín của địa phương, có tên tuổi nên mới ký kết hợp đồng nhiều”.

Nhờ có quy chế hoạt động cụ thể, hoạt động của “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” đi vào nề nếp, hiệu quả, số hợp đồng ký kết được ngày càng nhiều. Từ đó, thu nhập của tổ viên tăng lên đáng kể và ổn định. Điển hình như hộ anh Mai Tấn Phường, trước đây thuộc diện gia đình khó khăn, một mình anh Phường phải nỗ lực lắm mới lo đủ bữa cơm cho 4 thành viên trong gia đình, nhưng từ khi tham gia “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” đời sống có bước phát triển rõ rệt. Hầu như ngày nào, anh cũng cùng với các thành viên trong tổ đi thu hoạch cá khắp nơi, mỗi ngày thu nhập được ít nhất 250.000 đồng, có khi 300.000 đồng. Trừ các loại chi phí chi tiêu trong gia đình, mỗi tháng anh tích cóp được khoảng 5 triệu đồng. Anh Mai Tấn Phường, cho biết: “Làm việc ở ngoài thì nó bắp bênh, còn như làm nghề cá này thì mình vô hợp đồng với công ty ngày nào cũng có tiền, có thời gian mình làm hoài được, còn như mình làm ở ngoài làm một ngày nghỉ 2 – 3 ngày”.

Để tạo được uy tín trong công việc, từng thành viên trong tổ luôn động viên nhau phải nỗ lực, cố gắng hết mình, không được hấp tấp, làm ẩu trong khi kéo cá. Nhờ vậy, lượng cá bị chết hoặc bị sót lại do “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” thu hoạch luôn thấp hơn các Tổ khác. Số lượng hợp đồng vì thế cũng ngày càng tăng. Anh Mai Thành Trí, một thành viên của “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau”, cho biết: “Trong công việc thì chúng tôi luôn khuyến khích anh em làm chung với nhau để giữ uy tín của mình, rồi sau này công ty mới lọc ra, càng làm nhiều thì công ty có uy tín nhiều, mình cũng được tin tưởng hơn”.

Tính từ khi thành lập đến nay, bình quân mỗi tháng hoạt động của “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” mang lại thu nhập ổn định cho tổ viên từ 7 – 8 triệu đồng, qua đó đã giúp cho không ít tổ viên có được cuộc sống ngày càng khắm khá. Anh Dương Văn Nguyên, Tổ trưởng “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau”, cho biết: “Ngày nào cũng vậy, cứ sáng đi đến chiều tối mới về, chỉ có nghĩ được ngày thứ 7 thôi. Lúc mới thành lập tổ thì ngày làm ngày nghỉ, vài năm nay nhiều chủ ao cá biết đến nên phạm vi hoạt động của tổ rộng hơn. Mỗi ngày giúp các chủ ao thu hoạch từ 80 - 100 tấn cá, có khi tới 150 tấn nên thu nhập của anh em cũng ổn định”. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Vĩnh Bình, thông tin: “Mặc dù thu nhập của tổ không được cao nhưng vẫn ổn định, một ngày thu nhập từ hai trăm ngàn trở lên, từ đó giúp cho các hộ gia đình nghèo, khó khăn được thoát nghèo, rồi giải quyết được việc làm cho các lao động ở địa phương, một hộ gia đình mà có từ 2 người đến 3 người nằm trong độ tuổi lao động tham gia vào cái tổ tương trợ thì hiệu quả kinh tế khá cao, từ đây tới cuối năm có ít nhất từ 5 hộ trở lên thoát nghèo bền vững trong đồng bào dân tộc Khmer ở ấp Vĩnh Nhuận”.

Khi được hỏi về định hướng phát triển của “Tổ kéo cá, đoàn kết giúp nhau” trong thời gian tới, anh Nguyên, cho biết thêm: “Tôi chỉ mong sao, thu nhập của anh em trong tổ luôn ổn định và giúp đỡ thêm nhiều người khác để nhiều người trong ấp ngày càng khá và thoát nghèo bền vững”.

Bài, ảnh: Minh Đức

17