Nguyên nhân của những cuộc biểu tình mang tên phản đối Luật đặc khu
22:00 - 31/07/2018

(TGCT) Thời gian qua, thể chế hóa chủ trương của Đảng, đồng thời cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013 về đơn vị Hành chính - Kinh tế đặc biệt. Đảng và Nhà nước đã chủ trương xây dựng Luật đơn vị Hành chính - Kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc với mục tiêu là xây dựng thể chế đột phá, ưu đãi vượt trội, đủ sức cạnh tranh thu hút đầu tư với khu vực và quốc tế, tạo động lực phát triển cho các đặc khu, lan tỏa đến các vùng kinh tế và cả nước, góp phần phát triển kinh tế đất nước nhanh, bền vững gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Quá trình xây dựng, trình Quốc hội dự án Luật này được Chính phủ thực hiện với tinh thần nghiêm túc, công phu, thận trọng, nghiên cứu kỹ lưỡng kinh nghiệm quốc tế, áp dụng phù hợp với điều kiện nước ta trên cơ sở nguyên tắc cao nhất là tuân thủ Hiến pháp, bảo vệ an ninh, quốc phòng và chủ quyền quốc gia. Quốc hội, Chính phủ đã lắng nghe, trân trọng, tiếp thu các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của nhân dân để hoàn thiện dự án Luật, đạt được đồng thuận cao để trình Quốc hội.

Tuy nhiên, gần đây ở một số tỉnh, thành trên cả nước xảy ra nhiều cuộc biểu tình với hàng ngàn người tham gia phản đối nội dung Dự luật đơn vị Hành chính - Kinh tế đặc biệt. Trong đó, nhiều vụ biểu tình đã “biến tướng” thành những cuộc gây rối an ninh, trật tự, nhất là tại Bình Thuận đã có hàng ngàn người đã tụ tập gây ách tắt Quốc lộ 1A, đập phá nhiều tài sản, tấn công làm bị thương lực lượng thi hành công vụ. Đến nay tình hình biểu tình đã ổn định, tuy nhiên hậu quả từ các cuộc biểu tình mang lại là rất nghiêm trọng, không chỉ gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe, ảnh hưởng xấu đến đời sống bình yên của nhân dân, mà còn gây cái nhìn tiêu cực về hình ảnh của Việt Nam trong “con mắt” của các nhà đầu tư nước ngoài. Vậy nguyên do gì lại xảy ra những cuộc biểu tình nói trên? Nếu đi sâu phân tích các cuộc biểu tình có thể nhận thấy xuất phát từ hai nguyên nhân chính sau:

Thứ nhất, sự nhận thức chưa đầy đủ ở một bộ phận người dân về nội dung Dự luật.

Điều này có thể dễ dàng nhận thấy ngay sau khi thông tin Quốc hội thảo luận về Dự luật, thì một bộ phận người dân bị các thế lực thù địch kích động dẫn đến có cách hiểu sai lệch và cho rằng nội dung Dự luật là tạo điều kiện “Cho Trung Quốc thuê đất 99 năm”, đến việc cho rằng người nước ngoài sẽ “đóng trụ” rồi sinh con, đẻ cái, chiếm dụng đất đai… chính từ cách hiểu sai lệch trên nên một số người dân bị kích động, lôi kéo tham gia những cuộc biểu tình đều mang tên gọi “Phản đối cho Trung Quốc thuê đất 99 năm”. Đây là điều hết sức phi lý và viễn tưởng. Bởi những người có quan điểm trên hầu hết không hoặc chưa tìm hiểu rõ sự thật trong nội dung Dự luật với 8 Chương, 88 Điều, không có từ nào nói đến từ Trung Quốc, do đó hoàn toàn không có sự ưu ái gì cho Trung Quốc trong việc thuê đất. Việc thu hút các đối tác nước ngoài đầu tư đặc khu chỉ chú trọng vào năng lực, khả năng của doanh nghiệp nước ngoài trong việc thúc đẩy việc phát triển của đất nước trên phương diện thu hút nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, đào tạo, phát triển việc làm, đảm bảo tốt cho an sinh xã hội,…tạo thế và lực để thúc đẩy sự phát triển ở các vùng kinh tế khác trong cả nước. Bên cạnh đó, đặc khu là một đơn vị hành chính có tổ chức bộ máy công quyền được điều chỉnh theo Luật tổ chức chính quyền địa phương, có Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, cơ quan công an, quân đội, tòa án, viện kiểm sát, ngân hàng,… của Việt Nam và cán bộ công chức là người Việt Nam (Quy định từ Điều 57 đến Điều 80 của Dự luật). Còn việc người nước ngoài sống và làm việc ở đặc khu thì phải chấp hành quy định pháp luật Việt Nam về sử dụng đất đai, kinh doanh, nhà ở, xuất nhập cảnh, cư trú, đi lại, hoạt động của người nước ngoài tại Việt Nam… (Điều 32, 33, 34, 35, 40, 41, 51, 54, 56 của Dự luật) và những quy định khác của pháp luật Việt Nam.

Đối với việc thời hạn cho đối tác nước ngoài thuê đất thì căn cứ vào quy mô, tính chất, ngành nghề kinh doanh và khả năng, nhu cầu của phía đối tác mà thời hạn thuê đất được xem xét ở mức phù hợp; cũng giống như luật đất đai hiện nay cho doanh nghiệp nước ngoài thuê đất tối đa là 70 năm (Khoản 3, Điều 126 Luật đất đai 2013), nhưng dự án lớn của Sam Sung tại Việt Nam thời hạn thuê cũng chỉ là 50 năm. Do đó, tùy theo tính chất, loại hình dự án mà thời hạn cho thuê đất ở mức phù hợp, chứ không phải dự án nào cũng được thuê 99 năm; riêng đất tại các khu vực quy hoạch là khu vực quốc phòng, an ninh thì không cho thuê. Mặc khác, thời hạn cho thuê đất từ 70 đến 99 năm phải được sự phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ cũng đã nói lên tính đặc biệt của dự án được thuê ở thời hạn nói trên (Điều 32 của Dự luật). Thời hạn thuê đất tối đa 99 năm cũng là mốc mà nhiều nước áp dụng từ rất lâu, việc Dự luật quy định thời hạn như trên là có sự nghiên cứu việc xây dựng đặc khu ở các nước đã thành công trên thực tế và để tạo điều kiện cho các đối tác mạnh dạng đầu tư về cơ sở vật chất ở những ngành nghề đặc biệt có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm.  

Còn việc một số quan điểm cho rằng “nước ngoài sẽ không chịu trả lại đất sau khi hết thời hạn cho thuê”, điều này là “không tưởng” vì vấn đề pháp lý cả về phương diện pháp luật Việt Nam và Quốc tế cũng không ai chấp nhận trường hợp phi lý này. Việc nhà nước Việt Nam có quyền thu hồi lại đất cho nước ngoài thuê tại đặc khu không chỉ là sau khi hết thời hạn, mà các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai hoặc gì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (Khoản 5, Điều 32 của Dự luật và Điều 61 Luật đất đai 2013) thì Việt Nam có quyền đơn phương thu hồi.

Nội dung dự thảo Luật là rất rõ ràng, tuy nhiên do thiếu tìm hiểu của một số người dân về nội dung Dự luật, rồi chính cái tâm lý đám đông bị ám thị trước lời lẽ kích động của bọn xấu dẫn đến không phân biệt được đúng sai khi tham gia vào các hoạt động phát tán thông tin sai sự thật, tham gia gây rối an ninh trật tự.

Thứ hai, đây là âm mưu, hoạt động chống phá của các đối tượng phản động.

Nhìn lại tất cả những cuộc biểu tình cho thấy, hầu hết điểm xuất phát đều mang danh “biểu tình ôn hòa”, nhưng lại có hoạt động dùng tiền để phân phát, lôi kéo người đi biểu tình, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tờ rơi, băng rôn, khẩu hiểu, các dụng cụ như gậy gộc, gạch đá, bom xăng,… sẵn sàng tấn công lực lượng Công an, đập phá tài sản, lại còn có ý định tấn công đồn biên phòng và ngay lập tức, các cuộc tuần hành, biểu tình được tung lên mạng xã hội, mang tính kích động, bóp méo sự thật.

Bên cạnh đó, với sự cầu thị, lắng nghe một cách nghiêm túc, có trách nhiệm, Quốc hội đã thống nhất lùi thời gian thông qua Dự luật, đáng lẽ ra theo đúng nghĩa “vì lòng yêu nước”, vì sự ổn định của đất nước thì những người biểu tình đã nhìn thấy và biết đâu là điểm dừng, thế nhưng những cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn, nhiều đối tượng vẫn chưa từ bỏ hoạt động kích động, lôi kéo người dân tham gia biểu tình, gây rối an ninh, trật tự trên cả nước. Việc cơ quan Công an trong thời gian ngắn đã phát hiện, bắt giữ nhiều đối tượng giả danh Công an tham gia tụ tập biểu tình, tuy chưa xác định được động cơ thực hiện của các đối tượng, nhưng hoạt động trên trùng với âm mưu của các tổ chức phản động là cài người giả danh Công an vào đoàn biểu tình để kích động bạo loạn.

Bên cạnh đó, với những tiện ích mang lại thì Internet với khả năng lan truyền nhanh, tính nặc danh đã và đang trở thành công cụ đắc lực để tuyên truyền, kích động người dân biểu tình. Thực tế sau khi có chủ trương thông qua Dự luật tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV, hàng loạt các trang báo, đài phản động, các trang thông tin điện tử của các cá nhân, tổ chức phản động đăng tải hàng loạt các bài viết mang tính bịa đặt, xuyên tạc nội dung Dự luật, cố tính hướng lái dư luận, gắn yếu tố “Trung Quốc vào quy định thuê đất lên tới 99 năm” để kích động biểu tình, gây rối an ninh, trật tự. Đến khi xảy ra một số vụ việc biểu tình ở các địa phương, thì các đối tượng xấu gia tăng phát tán bài viết, hình ảnh, clip được cắt ghép, biên tập để tạo ra thông tin mang tính bịa đặt, xuyên tạc sự thật làm cho người đọc hiểu nhằm, gây mâu thuẫn giữa nhân dân với chính quyền, lực lượng Công an nhân dân.

Chúng ta còn nhớ về sự kiện “Giàn khoan HD 981” với khoản bồi thường hàng ngàn tỷ đồng cho các doanh nghiệp nước ngoài mà Nhà nước phải chi trả; cũng với lời lẽ “bĩ bìu” là “lên tiếng bảo vệ đất nước”, số đối tượng trong tổ chức phản động đã lợi dụng lòng yêu nước của người dân để kích động, lôi kéo tham gia đập phá tài sản của hàng trăm doanh nghiệp nước ngoài. Bài học về sự nhẹ dạ cả tin xảy ra chưa lâu, vậy mà nay cũng vì sự hiểu nhầm trước thông tin bị xuyên tạc, kích động do đối tượng xấu gây ra, người dân ở một số tỉnh, thành lại đi vào “vết xe đỗ” và có hành vi gây rối an ninh, trật tự, thiệt hại tài sản của đất nước.

Có lẽ, những sự việc trên là một bài học cảnh tỉnh đối với mỗi người dân Việt Nam trước khi “lên tiếng” phản đối những chủ trương, quyết sách của đất nước và thể hiện lòng yêu nước của mình, cần phải có sự nhìn nhận đúng đắn, nêu cao tinh thần cảnh giác trước những thông tin bịa đặt, xuyên tạc trên mạng truyền thông để không mắc mưu, không để kẻ xấu lợi dụng kích động, chống phá, ảnh hưởng đến trật tự của đất nước. Và hơn lúc nào hết, những đối tượng “xấu” lợi dụng các vấn đề xã hội, lợi dụng lòng yêu nước của người dân để kích động, phá hoại đất nước cần phải được xử lý nghiêm minh trước pháp luật.

 Trần Lê

198