Phương thức tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở ở Đảng bộ thành phố Cần Thơ hiện nay
07:26 - 29/04/2018

(TGCT) Căn cứ Quy định số 164-QĐ/TW, ngày 01/02/2013 của Bộ Chính trị về "chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp", hàng năm Ban Tuyên giáo Trung ương đều có hướng dẫn cụ thể việc bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên các cấp. Để góp phần thực hiện tốt Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương, trong phạm vi bài viết này chúng tôi xin trao đổi một số ý kiến về nội dung và phương thức tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên thuộc các tổ chức cơ sở Đảng trên địa bàn thành phố Cần Thơ hiện nay.

Ban Tuyên giáo Thành ủy tập huấn chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức
lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở. Ảnh: Ngọc Quy.

Sự cần thiết phải tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên

Qua 30 năm Đảng ta lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước đã đạt được nhiều thành tựu to lớn; đất nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và tình trạng kém phát triển, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình, vị thế của nước ta được nâng cao trên trường quốc tế; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động, tich cực hội nhập quốc tế. Đại hội XII của Đảng nhận định: “Ba mươi năm đổi mới là một giai đoạn lịch sử quan trọng trong sự nghiệp phát triển của nước ta, đánh dấu sự trưởng thành về mọi mặt của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta… Khẳng định đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo; con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử”. Tuy vậy, thực tế đã chỉ ra rằng trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế cũng còn nhiều vấn đề lớn, mới, phức tạp, phải vừa làm, vừa tìm tòi, tổng kết rút kinh nghiệm để hoàn thiện đường lối đổi mới.

Trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, lý luận Đảng ta đã thẳng thắn thừa nhận: “Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận còn bất cập, chưa làm rõ được một số vấn đề đặt ra trong quá trình đổi mới để định hướng trong thực tiễn, cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội còn một số vấn đề cần phải qua tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận để tiếp tục làm rõ”. Chính vì vậy, để con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta “phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử” Đảng ta chủ trương: “Tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thống các quan điểm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đẩy mạnh công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cung cấp các luận cứ khoa học, lý luận cho việc hoạch định, phát triển đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, làm sáng tỏ hơn nữa những vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta sẽ ngày càng hoàn thiện hơn; những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục được khẳng định và cụ thể rõ hơn; những giá trị văn hóa truyền thống, những bài học kinh nghiệm lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam; các giá trị bền vững phù hợp với thực tiễn của Việt Nam…sẽ được đúc kết đầy đủ, sâu sắc hơn. Thực tế cho thấy, những vấn đề mới về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta được thể hiện trong quan điểm, đường lối của Đảng qua các kỳ Đại hội nhiệm kỳ của Đảng. Do vậy, để cán bộ, đảng viên tiếp cận những vần đề mới về lý luận chính trị, thì việc tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên là cần thiết.

Các văn bản quy định của Trung ương về bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên các cấp

1-Quy định số 164-QĐ/TW ngày 01/02/2013 của Bộ Chính trị về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, xác định rõ mục tiêu: “Bồi dưỡng, cập nhật thông tin, kiến thức mới và kỹ năng nghiệp vụ nhằm nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Đảng trong tình hình mới”. Quy định nội dung bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về những vấn đề sau: (1) Những thành tựu nghiên cứu mới về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và kiến thức về lý luận chính trị; (2)  Những vấn đề mới trong đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, công tác xây dựng Đảng, chính quyền, công tác dân tộc, tôn giáo và công tác quần chúng của nước ta; (3) Tình hình thế giới đương đại có tác động tới Việt Nam, những vấn đề thực tiễn đang đặt ra đối với công tác lãnh đạo, quản lý; (4) Những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm mới về khoa học lãnh đạo, quản lý.

Trên cơ sở định hưỡng nội dung trên, cần xây dựng các chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức phù hợp với từng đối tượng cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong từng thời điểm.

2-Hướng dẫn số 82 -HD/BTGTW, ngày 12/6/2013 của Ban Tuyên giáo Trung ương hướng dẫn: Xây dựng nội dung và thực hiện chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên các cấp (2013-2015) nhằm mục đích: “Bồi dưỡng, cập nhật thông tin, kiến thức mới và kỹ năng nghiệp vụ nhằm nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp trong hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Đảng trong tình hình mới”.

Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương nêu rõ yêu cầu thực hiện chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên: (1) Nội dung chương trình bồi dưỡng phải bảo đảm cập nhật kiến thức mới và kỹ năng nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu, tiêu chuẩn chức danh đối với từng loại đối tượng ở từng vị trí công tác; phù hợp tình hình mới và yêu cầu cụ thể của từng lĩnh vực, đại phương, vùng, miền; vừa bổ sung kiến thức, vừa giải đáp những vấn đề thực tiễn đặt ra, tạo sự đồng thuận trong nhận thức và hành động của cán bộ, góp phần nâng cao nhận thức, năng lực, trình độ, nghiệp vụ, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ, đảng viên; (2) Bồi dưỡng, cập nhật kiến thức phải thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, tổ chức đảng các cấp đối với chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên; (3) Bảo đảm sự phân công, phân cấp và phối hợp trong tổ chức, quản lý xông tác bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ lãnh đạo, quản lý và cán bộ, đảng viên nói chung.

Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương, quy định cụ thể 5 nhóm đối tượng bồi dưỡng từ cấp Trung ương đến cơ sở (cán bộ, đảng viên ở cơ sở thuộc đối tượng 5). Hằng năm tổ chức bồi dưỡng với hình thức phù hợp không nhất thiết phải học tập trung một đợt. Hình thức bồi dưỡng có trao đổi, đối thoại, giải đáp đúng quan điểm, đường lối của Đảng. Thời gian bồi dưỡng: (1) Đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp từ 5 đến 7 ngày/năm; (2) Thời gian bồi dưỡng đối với cán bộ, đảng viên ở cơ sở từ 2-3 ngày/năm

Tình hình tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở

Ngày 19/3/2013 Ban Thường vụ Thành uỷ Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 36-KH/TU thực hiện Quy định số 164-QĐ/TW ngày 01/02/2013 của Bộ Chính trị về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Căn cứ vào kế hoạch của Ban Thường vụ Thành uỷ, các cấp uỷ xây dựng kế hoạch tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên thuộc tổ chức đảng ở cơ sở.

Ban Tuyên giáo (Tuyên huấn) các cấp đã tham mưu cấp ủy tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên cơ sở 8 chuyên đề theo hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương dưới nhiều hình thức phù hợp với yêu cầu và điều kiện của từng tổ chức cơ sở đảng; phổ biến là tổ chức nhiều đợt học tập trong năm; cán bộ, đảng viên nghe giảng trên lớp kết hợp với tự nghiên cứu tài liệu. Nói chung, với các hình thức thực hiện như vừa qua, cơ bản bảo đảm được yêu cầu về chuyển tải nôi dung theo tài liệu của Ban Tuyên giáo Trung ương hướng dẫn; cán bộ, đảng viên ở cơ sở cập nhật thêm những vấn đề về lý luận chính trị để nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ chính trị do cấp ủy phân công.

Để hỗ trợ cho việc bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên ở cơ sở, thực hiện sự chỉ đạo của Thường trực Thành ủy, Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ hướng dẫn Ban Tuyên giáo (Tuyên huấn) các quận, huyện và Đảng ủy trực thuộc Thành ủy phối hợp với các ban xây dựng đảng thực hiện việc kiểm tra nhận thức lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên ở cơ sở, tổ chức tọa đàm, hội thảo khoa học để làm rõ và hiểu sâu sắc hơn nền tảng tư tưởng, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và những vấn đề bức xúc về kinh tế - xã hội của từng địa phương đơn vị. Thực tế trong việc kiểm tra nhận thức lý luận chính trị, hội thảo, tọa đàm khoa học có những điểm nổi bật sau:

Thứ nhất, về kiểm tra nhận thức lý luận chính trị

Nội dung kiểm tra có sự kết hợp giữa kiểm tra nhận thức lý luận chính trị với khảo sát trình độ cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ, công chức công tác ở cơ sở. Tập trung các vấn đề về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của Trung ương, của cấp ủy địa phương; nội dung gồm hai phần: (1) Phần khảo sát kiến thức chung, tập trung kiểm tra nhận thức của cán bộ, công chức đối với việc thực hiện các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai và tổ chức thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; việc giải quyết các vấn đề thực tiễn gắn với chức năng, nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, đơn vị; (2) Phần tự luận nhằm đánh giá nhận thức của cán bộ lãnh đạo, quản lý và cán bộ, công chức ở cơ sở về những vấn đề thực tiễn đặt ra trong tình hình mới, gợi mở để cán bộ, công chức  có những đề xuất, kiến nghị đối với việc lãnh đạo, điều hành cũng như thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị chung của quận.

Thứ hai, về tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học

Ngày 01/3/2012, Ban Tuyên giáo Thành ủy ban hành Hướng dẫn số 34-HD/BTGTU về việc tổ chức thao giảng, dự giờ và công tác nghiên cứu khoa học tại trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận, huyện trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Từ năm 2012 - 2015 Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận, huyện đã tổ chức triển khai được 32 cuộc hội thảo, tọa đàm khoa học, với nhiều nội dung phong phú trên các lĩnh vực công tác, như: về lịch sử truyền thống; xây dựng nông thôn mới; nâng cao chất lượng học tập quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng; công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng cán bộ… cơ bản đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Nhìn chung, công tác nghiên cứu khoa học của các trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận, huyện trong thời gian qua đã đi vào nền nếp; chủ đề hội thảo, tọa đàm gắn với yêu cầu thực tiễn, nổi bật và liên quan đến những chủ trương lớn trong phát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương.

Kiểm tra nhận thức lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên và tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học là một biện pháp tương đối thích hợp, góp phần phần thực hiện tốt việc tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở trên địa bàn thành phố Cần Thơ thời gian qua.

Đề xuất phương thức tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở ở Đảng bộ thành phố Cần Thơ

Thực tế, cho thấy việc bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở thời gian qua cơ bản được mục đích yều cầu đề ra. Song, quá trình triển khai thực hiện vẫn còn những khó khăn nhất định mà chủ yếu là: (1) Trình độ của giảng viên, báo cáo viên ở cơ sở tính chuyên nghiệp chưa cao, hạn chế về phương pháp sư phạm, phương pháp tuyên truyền; (2) Một bộ phận cán bộ, đảng viên trình độ lý luận chính trị vốn đã hạn chế so với yêu cầu nâng cao nhận thức, cập nhật kiến thức mới có mặt còn hụt hẫng; (3) Số lượng cán bộ, đảng viên cấp cơ sở khá đông (thấp nhất cũng trên cả ngàn đảng viên. Có Đảng bộ có bốn đến năm ngàn đảng viên) trong khi đó cơ sở vật chất, phòng lớp sức chứa có giới hạn nên khó có thể huy động toàn bộ cán bộ, đảng viên của Đảng bộ tham gia học tập. Mặt khác, ngoài việc bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới về lý luận chính trị, Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện còn phải thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Ban Bí thư, thực hiện nhiều chương trình bồi dưỡng, đào tạo theo chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương và nhiệm vụ do cấp ủy phân công.

Trong năm 2018, để thực hiện các quy định của Bộ Chính trị, hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương về tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở (đối tượng 5), chúng tôi xin đề xuất phương thức tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở (đối tượng 5) như sau:

Thứ nhất, tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị nhằm trang bị cho cán bộ, đảng viên các cấp những kết quả nghiên cứu mới về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng trong điều kiện nước ta đang đẩy mạnh công nghiệp, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế; nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương trong tình hình mới.

Thứ hai, tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở (đối tượng) phải đảm bảo cập nhật kiến thức mới, phù hợp đối tượng để giải đáp những vấn đề thực tiễn đặt ra; tạo sự đồng thuận trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên ở cơ sở (đối tương 5), góp phần nâng cao nhận thức, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác; bồi dưỡng, cập nhật kiến thức phải thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, tổ chức đảng các cấp đối với chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở (đối tương 5) và bảo đảm sự phân công và phối hợp trong tổ chức, quản lý công tác bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở (đối tương 5)

Thứ ba, để hỗ trợ cho việc bồi dưỡng, cập nhật kiến thức lý luận chính trị, Ban Tuyên giáo phối hợp với Trung tâm bồi dưỡng chính trị tiếp tục tổ chức hội thảo khoá học, toạ đàm những vấn đề liên quan đến nền tảng tư tưởng, quan điểm, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước; những nội dung về phòng chống suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ; những biện pháp phòng chống âm mưu “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch chống phá nước ta; hoặc những vấn đề bức xuc về kinh tế - xã hội ở địa phương.

Thứ tư, tiếp tục thực hiện việc kiểm tra nhận thức lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên ở cơ sở với hình thức thích hợp. Trong việc triển khai công tác kiểm tra nhận thức lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên ở cơ sở, cần rút kinh nghiệm từ những cuộc kiểm tra trước để phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế nhằm nâng cao chất lượng của công tác kiểm tra tại địa phương, đơn vị.

Trần Văn Kiệt

Bài đăng trên Bản tin Tuyên giáo Cần Thơ số tháng 4/2018

276