Tạp bút: Giàn bầu sao
22:41 - 31/08/2017

(TGCT) Mùa thu đi qua trong cái nắng chiều héo hắt, nắng thưa thớt rọi vài lọn nhỏ bâng. Hơi lạnh len lõi trong từng nhịp thở của thời gian. Mùa đông se sắt trườn qua ngạch cửa tràn vào nhà sáng nay.

Khi ấy dây bầu sao đã bỏ ngọn tua tủa. Những súc tu bám vào bất cứ thứ gì mà chúng có thể bám vào. Ngoại sẽ bắt đầu đốn chục tàu lá dừa nước làm thành một cái giàn cột dây bầu cho bò đúng lối. Nối là giàn bầu như ngoại bỏ ngang dọc những tàu lá dừa nước thành một đám um tùm. Dây bầu cứ thế theo lối bò đầy một đám lá dừa nước đã mòn khô. Những lá bầu to bản trên mặt còn đọng lại những giọt sương đêm trong vắt, phản chiếu trong cơn nắng thưa ban sáng. Dây bầu bắt đầu ra những nụ trắng muốt đầu tiên. Một sáng mùa đông, mở cửa đã thấy sắc trắng tinh của những bông hoa bầu bừng nở lũ ong bay vo ve hút mật và thụ phấn cho những bông cái…

Lá bầu và bông bầu không bao giờ bị lũ trẻ hái chơi trò hàng chòi đơn giản chúng có mùi khó chịu. Đứa nào mùi thính là sẽ dị ứng ngay và chính vì mùi khó chịu đó giàn bầu vẫn được giữ riêng cho mình trong một khoảng sân con trước nhà bất khả xâm phạm. Những trái bầu sao dài ngoằn nằm sóng soài trên mặt đất hay lúc lỉu trên giàn bầu tạm bợ của ngoại. Mùa trái chiến đầu tiên, muốn trái to dài nhất thiết phải cung cấp đủ nước không thì ruột bầu sẽ bị rỗng ruột, ruột bầu sẽ bị khô mất ngon. Do đó hôm nào ngoại cũng phân công hai chị em đứa buổi sáng, đứa buổi chiều thay phiên nhau tước bầu…

Bầu sao là một loại bầu khác với bầu nậm hay bầu thường, trái của loại bầu này thường dài gần cả thước. Một trái bầu gần năm kg, màu xanh đậm hơn, trái bầu màu xanh lá mạ trên thân có những vết dài giống hệt ngôi sao. Đó là cách giải thích của ngoại với loại trái bầu lạ này. Loại bầu này giờ hiếm thấy bán. Bầu sao được chế biến thành nhiều món kẹt ăn hái trái bầu chia cho cả xóm mỗi người một khúc bầu luộc để nguyên vỏ thêm ít muối, ít bột ngọt có món bầu luộc làm canh thêm ít lá hành, bầu kho tép, bầu kho cá rô sang hơn chút có món bầu xào hột vịt, xào thịt, bầu hấp cá lóc… Dây bầu ngoại trồng trái nhiều vô số, ngoại sẽ thơm thảo biếu bà con chòm xóm và cuối cùng ngoài việc giữ một trái chiến làm giống cho mùa sau,  ngoại có món bầu phơi khô sao khi đã gọt bỏ vỏ. Ngoại cắt thành những phanh to và phơi trong cái nắng chang của mùa đông nắng gắt gỏng trong những ngày trời đổ sương muối nhiều. Trái của chúng thường ăn bùi, ngọt hơn bầu thường.

Năm nay, mùa đông đã về ngang cửa, khoảng sân con trước nhà trống trơ. Ngoại ra đi giữa mùa bầu năm ngoái để lại dây bầu héo teo trong nắng trở mùa. Con vẫn nhớ như in dáng ngoại chen vào giàn bầu cắt trái bầu sao to. Con chạy theo chân ngoại ôm trái bầu lỡ vuột tay gãy làm đôi. Con hoảng hồn sợ ngoại la mắt đỏ hoe. Ngoại cười dặn là con gái lần sau phải cẩn trọng hơn. Bữa cơm sáng nay, mẹ đi chợ mua một trái bầu về nấu canh cá lóc, mẹ bỏ nhiều tiêu và hành lá. Trong bữa cơm con chợt nhắc đến ngoại: “Món ngoại và cả nhà thích nè…ước gì…”. Câu nói bỏ lửng. Cả nhà mắt đỏ hoe buông đũa nhìn con tay cầm chén canh bầu mà nước mắt đã chảy qua càm rơi nóng hổi…

Nguyễn Hoàng Nhân

55