Truyền thống anh hùng của Hải quân nhân dân Việt Nam
19:25 - 07/05/2018

(TGCT) Vấn đề biển, đảo luôn có ý nghĩa quan trọng đối với  mọi quốc gia. Bởi biển, đảo có vai trò chiến lược cả về kinh tế lẫn quốc phòng… Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến biển, đảo. Người dành nhiều tình cảm cho nhân dân vùng biển đảo và lực lượng vũ trang nhân dân bảo vệ biển đảo của Tổ Quốc. Sự quan tâm và tình cảm đó được thể hiện qua từng bài viết, từng lời căn dặn của Người khi đến thăm các địa phương hay các đơn vị Hải quân. Bác Hồ từng căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”.Vấn đề biển, đảo luôn có ý nghĩa quan trọng đối với  mọi quốc gia. Bởi biển, đảo có vai trò chiến lược cả về kinh tế lẫn quốc phòng… Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến biển, đảo. Người dành nhiều tình cảm cho nhân dân vùng biển đảo và lực lượng vũ trang nhân dân bảo vệ biển đảo của Tổ Quốc. Sự quan tâm và tình cảm đó được thể hiện qua từng bài viết, từng lời căn dặn của Người khi đến thăm các địa phương hay các đơn vị Hải quân. Bác Hồ từng căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”.

Thực hiện lời căn dặn đó của Người, trải qua 63 năm (1955-2018) xây dựng và chiến đấu Hải quân nhân dân (HQND) Việt Nam đã giành được nhiều chiến công to lớn trưởng thành lớn mạnh xây đắp nên truyền thống vẻ vang.


Chiến sĩ Hải quân quần đảo Trường Sa đón đoàn hành trình "Tuổi trẻ vì viển đảo quê hương. 

* Những chiến công nổi bật

Chiến thắng trận đầu ngày 02 và 05/8/1964. Tuy còn non trẻ, nhưng ngày 02/8/1964, HQND Việt Nam nêu cao ý chí quyết tâm dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng quân xâm lược; mưu trí, dũng cảm đánh đuổi tàu khu trục Ma đốc, bắn rơi 1 máy bay, bắn bị thương 1 chiếc khác. Ngày 05/8/1964 phối hợp với các lực lượng, các đơn vị Hải quân bắn rơi 8 máy bay, bắn bị thương nhiều chiếc khác, bắt sống phi công Mỹ đầu tiên trên miền Bắc, lập nên chiến thắng trận đầu, được Bác Hồ kính yêu gửi thư khen ngợi.

Cùng quân và dân miền bắc đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại bằng Không quân và Hải quân của đế quốc Mỹ. Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại của Giôn xơn và Ních xơn, HQND Việt Nam đã anh dũng chiến đấu 716 trận, bắn rơi 118 máy bay và bắn bị thương 102 lần chiếc khác, bắn bị thương 45 lần chiếc tàu chiến Mỹ; cùng quân và dân miền bắc đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại bằng Không quân và Hải quân của đế quốc Mỹ.

Đánh thắng chiến tranh phong toả bằng thủy lôi, bom từ trường của đế quốc Mỹ. Với quyết tâm: “Đánh địch mà đi mở đường mà tiến” HQND Việt Nam phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt, lực lượng đầu tiên, trực tiếp và chủ yếu trong tháo gỡ, rà phá, làm mất hiệu lực 2.400 quả thủy lôi, mở tuyến thông luồng, đảm bảo cho tàu thuyền hoạt động, sản xuất cũng như vận tải tiếp nhận, chi viện cho chiến trường miền Nam trên hầu hết các cửa sông, cửa biển và hải cảng; đánh bại một phương thức  tác chiến chiến lược rất thâm độc của địch. Góp phần  cùng toàn quân ta đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ  2  của địch trên miền Bắc.

Mở đường Hồ Chí Minh trên biển Đông, con đường huyền thoại để vận chuyển lực lượng, vũ khí trang bị cho chiến trường miền Nam. Để chi viện cho cách mạng miền Nam, cùng với Đoàn 559  mở đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn. Đoàn 759 (tiền thân của đoàn 125) được thành lập để mở đường Hồ Chí Minh trên biển. Trong suốt 16 năm vận chuyển chi viện chiến trường miền Nam, HQND Việt Nam đã sẵn sàng chấp nhận mọi hy sinh, gian khổ mưu trí vượt qua các tuyến bao vây, phong tỏa, đối phó với từng thủ đoạn của địch; sáng tạo ra nhiều phương thức hoạt động độc đáo, táo bạo; hình thành nhiều tuyến, mở hàng chục bến bãi đến hầu hết các tỉnh ven biển  miền Nam, đến tận cùng của đất nước và đến tận cửa ngõ Sài Gòn; vận chuyển kịp thời và đúng thời cơ hơn một trăm ngàn tấn vũ khí, đạn dược, thuốc men, hàng chục ngàn lượt người đến những chiến trường khó khăn ác liệt nhất, góp phần chi viện đắc lực cho cách mạng miền Nam. Đường Hồ Chí Minh trên biển đông mãi mãi trở thành con đường huyền thoại, là nét độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam. Cán bộ, chiến sĩ Đoàn 125 đã thể hiện cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, xứng đáng với lời tuyên dương: chiến đấu trên vùng biển Tổ quốc, luôn luôn đương đầu với địch, vật lộn với sóng to, gió lớn và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ  trong những tình huống phức tạp khó khăn.

Chiến công của đặc công Hải quân - cách đánh độc đáo. Trong điều kiện trang bị kỹ thuật còn thô sơ, lại phải đương đầu với Hải quân hiện đại của Mỹ ngụy. Hải HQND Việt Nam đã nghiên cứu, tìm ra cách đánh sáng tạo, độc đáo, táo bạo và đạt hiệu quả cao.

Ngày 13/4/1966, Đoàn 126 đặc công Hải quân được thành lập. Vượt qua tuyến bao vây phong tỏa dày đặc của địch, dựa vào dân, luồn sâu vào các cảng, dùng đơn vị nhỏ, tinh nhuệ, sử dụng vũ khí có uy lực cao, đánh đau, đánh hiểm; 7 năm chiến đấu trên chiến trường Cửa Việt - Đông Hà đặc công Hải quân đã đánh 300 trận; đánh chìm, đánh hỏng 336 tàu xuồng chiến đấu, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Góp phần cùng các lực lượng trên khắp chiến trường miền Nam đánh chìm, đánh hỏng 7.473 tàu thuyền, đánh sập hàng trăm cầu cống, bến cảng, diệt hàng ngàn lính địch, phá hủy hàng vạn tấn vũ khí đạn dược, vật chất phục vụ chiến tranh, cùng quân dân miền Nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Đoàn 126 xứng đáng với lời khen của Quốc Hội: “Là một tập thể kiên cường, có quyết tâm chiến đấu rất cao, không ngừng phát huy tinh thần chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn, tích cực bám địch, dũng cảm mưu trí sáng tạo nhiều cách đánh mới đạt hiệu suất chiến đấu cao, tiêu diệt nhiều địch, lập nhiều chiến công rực rỡ”.

Hải quân nhân dân Việt Nam góp phần cùng quân dân cả nước thực hiện thắng lợi Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tháng 3/1975, HQND Việt Nam đã huy động cao nhất số tàu vận tải để chở bộ đội và phương tiện chiến đấu vào chiến trường. Trong chiến dịch Huế - Đà Nẵng, tàu chiến của Hải quân ta thả thủy lôi phong tỏa cửa biển Thuận An; đặc công Hải quân chọc thẳng vào bán đảo Sơn Trà đánh lên cầu Thủ Tú phối hợp tiến công từ phía biển làm cho địch hoảng sợ và nhanh chóng tan rã.

Vào chiến dịch Hồ Chí Minh, phát huy khí thế tiến công thần tốc, Hải quân cùng với quân khu 5 tiến công giải phóng hoàn toàn quần đảo Trường Sa (29/4/1975) với chiến công có ý nghĩa chiến lược, kết thúc nhiệm vụ chiến đấu đặc biệt được giao. Tiếp đó, HQND Việt Nam cùng với Quân khu 9 tiến công giải phóng một số đảo ven biển và quần đảo Tây Nam, ngăn chặn truy quét tàn quân địch, tiếp quản các căn cứ, cơ sở Hải quân ngụy; góp phần vào thắng lợi trọn vẹn, vĩ đại của dân tộc.

Hải quân nhân dân Việt Nam hoàn thành xuất sắc nghĩa vụ quốc tế cao cả ở Lào và Campuchia. Sau chiến thắng 1975, bọn phản động Pôn Pốt Iêng xary lại gây chiến tranh ở biên giới Tây Nam nước ta. HQND Việt Nam đã dũng cảm chiến đấu, bảo vệ toàn vẹn hải đảo và vùng biển Tây Nam của Tổ quốc.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Mặt trận Dân tộc cứu nước Campuchia, chấp hành mệnh lệnh của Bộ chỉ huy mặt trận. HQND Việt Nam đã hoàn thành nhiệm vụ quốc tế vẻ vang. Cùng với quân dân Campuchia anh em và các lực lượng khác tiêu diệt và bắt sống hàng ngàn tên địch, góp phần cứu nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, cùng với 10 năm  bảo vệ thành quả cách mạng và công cuộc lao động hồi sinh của nhân dân nước bạn.

Xây dựng Hải quân nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy tinh nhuệ, từng bước hiện đại; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ làm nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền vùng biển, hải đảo, thềm lục địa của Tổ quốc. Thấm sâu lời dạy của Bác Hồ kính yêu khi Người về thăm Quân chủng (năm 1961) đã căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải hiết giữ gìn lấy nó”. Trong công cuộc đổi mới đất nước, HQND Việt Nam đã nỗ lực phấn đấu mưu trí, dũng cảm vượt qua mọi khó khăn thử thách, kể cả hy sinh xương máu; kiên cường kiên quyết, kiên trì hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, làm nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền vùng biển đảo, thềm lục địa của Tổ quốc.


Người lính Hải quân luôn vững vàng tay súng canh giữ biển, đảo Tổ quốc. 

* Viết tiếp truyền thống vẻ vang.

Phát huy những chiến công hiển hách, HQDN Việt Nam tiếp tục nêu cao truyền thống anh hùng bất khuất. Đó là sự kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc, của quân đội, đó là những biểu hiện sinh động tiêu biểu bản chất cách mạng của Quân chủng làm nhiệm vụ chiến đấu trên biển trong đấu tranh với thiên nhiên, trong thực hiện sản xuất và xây dựng Quân chủng. Truyền thống vẻ vang của Quân chủng được thể hiện tập trung qua thư của Đảng uỷ quân sự Trung ương gửi bộ đội Hải quân nhân dịp kỷ niệm lần thứ 25 ngày thành lập Quân chủng: “Chiến đấu anh dũng, mưu trí sáng tạo, làm chủ vùng biển, quyết chiến quyết thắng”.

Chiến đấu anh dũng. Đó là truyền thống tiêu biểu cho chức năng của HQND Việt Nam là chiến đấu trên mặt trận vũ trang vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội , bảo vệ chủ quyền biển, hải đảo thềm lục địa và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Là nét nổi bật phẩm chất cao quý ý chí khí phách của cán bộ, chiến sĩ Hải Quân trong chiến đấu hoạt động sản xuất. Nội dung truyền thống đó được thể hiện trong Hải Quân là tinh thần chiến đấu gan dạ, dũng cảm kiên cường bền bỉ dẻo dai. Chủ động liên tục tiêu diệt địch, là tinh thần biết đánh, quyết đánh, không sợ hy sinh, sẵn sàng chiến đấu xả thân giành thắng lợi cùng toàn quân, toàn dân đánh bại bất cứ kẻ thù nào, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Mưu trí sáng tạo. Đây là truyền thống tiêu biểu cho trí tuệ thái độ phong cách của cán bộ, chiến sĩ Hải Quân trong thực hiện xây dựng và chiến đấu. Đó là biểu hiện tính cách mạng khoa học trong đấu tranh chống những kẻ thù xâm lược lớn mạnh, chống lại thiên tai ác liệt, sự kết hợp khôn ngoan đối phó thăng lợi trước mọi thử thách và tình huống phức tạp, sự thông minh sáng tạo trong việc phát huy mọi lực lượng phương tiện vũ khí có trong tay. Lợi dụng các quy luật điều kiện đặc biệt địa hình thời tiết sáng tạo ra cách đánh có hiệu quả, hiệu xuất cao phù hợp với điều kiện chiến đấu, chiến trường của ta biến khả năng có hạn thành sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù. Trong lao động xuất sắc đó là óc dám nghĩ, dám làm phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Tổ chức khoa học nhằm tạo ra năng xuất chất lượng và hiệu quả cao, khắc phục khó khăn, giải quyết thành công những vấn đề vượt xa trình độ khả năng điều kiện của đơn vị. Trong chiến đấu khi đương đầu với địch, mưu trí linh hoạt biết lợi dụng sơ hở mâu thuẫn khoét sâu các mặt yếu của chúng, chủ động tiến công tạo ra nhân tố bất ngờ giành thắng lợi.

Làm chủ vùng biển.        Là biểu hiện tinh thần yêu nước xã hội chủ nghĩa có ý chí bảo vệ độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc làm chủ vùng biển một lãnh thổ thiêng liêng không thể tách rời của Tổ quốc. Nội dung của truyền thống bảo vệ vùng biển là lòng yêu biển, yêu đảo yêu mến gắn bó với Quân chủng, với ngành nghề với đơn vị. Là biểu hiện tinh thần đi bất cứ nơi đâu làm bất cứ nhiệm vụ gì sẵn sàng hy sinh chiến đấu xả thân vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội. Bảo vệ vùng biển đảo thềm lục địa của Tổ quốc, bảo vệ nhân dân, bảo vệ tài nguyên, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Trong chống Mỹ, HQND Việt Nam đã anh dũng chiến đấu trên chiến trường sông biển thể hiện ý chí làm chủ giành quyền là chủ vùng biển và được thể hiện bằng lòng say mê học tập nâng cao trình độ nắm vững và sử dụng bảo quản các phương tiện kỹ thuật có trong tay phù hợp với cách đánh của chiến trường để đánh thắng địch.

Quyết chiến quyết thắng. Truyền thống quyết chiến quyết thắng là kết quả của sự giác ngộ về mục tiêu chiến đấu của quân đội, Quân chủng là sự kế tục truyền thống đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc, tinh thần triệt để cách mạng tiến công của giai cấp công nhân. Biểu hiện trước hết là tinh thần và sự chiến đấu quyết tâm cao hoàn thành mọi nhiệm vụ vượt qua mọi khó khăn đánh thắng mọi kẻ thù trong bất cứ tình huống nào, trong phòng ngự kiên cường giữ vững trận địa, giữ vững đảo trong tiến công dũng mãnh chất lượng cao đánh thắng số lượng đông, lấy lực lượng nhỏ tiêu diệt mục tiêu lớn, trước những thử thách ác liệt khó khăn nguy hiểm không dao động lùi bước giữ vững quyết tâm đoàn kết chiến đấu.

Với những thành tích trên, HQND Việt Nam vinh dự được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1989. Nhà nước tặng thưởng: 1 Huân chương Sao vàng (vào năm 1985); 1 Huân chương Hồ Chí Minh (tháng 3/1979); 2 Huân chương Độc lập (Hạng Nhất vào năm 2000, Hạng Nhì vào năm 1965); 3 Huân chương Quân công (Hạng Nhất vào năm 1984 và 2 hạng Nhì vào năm 1964 và 1983); 1 Huân chương Lao động hạng Ba và nhiều tập thể cá nhân được tặng thưởng Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công và Huân chương Lao động các hạng; được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Anh hùng lao động… Lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng Hải quân đã, đang và sẽ tiếp nối nhau xây đắp nên truyền thống vẻ vang: “Chiến đấu anh dũng, mưu trí sáng tạo, làm chủ vùng biển, quyết chiến quyết thắng”.

Bài, ảnh: Tấn Vĩnh

Tài liệu tham khảo

(1) Quân ủy Trung ương, Kế hoạch tổ chức trang bị và xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật 5 năm 1961-1965, Cục Quân lực lưu trữ, Hồ sơ 1104. TC1-61.

(2) Trần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb Thanh niên giải phóng, H, 1975.

(3) Lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam (1955-1995), Biên niên sự kiện, Nxb QĐND, H, 1996.    

(4) Hồ Chí Minh toàn tập, tập 11, Nxb CTQG, H, 2009.

(5) Lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam (1955-2015), Nxb QĐND, H, 2015.


13