Hiệu quả đạt được từ việc tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và Nhân dân
22:21 - 01/12/2019

(TGCT) Thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phổ biến giáo dục pháp luật; Kết luận số 04-KL/TW ngày 19/4/2011 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về kết quả thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 20/6/2012; kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIII thông qua Luật phổ biến, giáo dục pháp luật và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2013.

Ban ATGT TP Cần Thơ dán tờ rơi tuyên truyền quy định xử phạt vi phạm hành chính
có liên quan đến người điều khiển phương tiện vi phạm rượu, bia. Ảnh: Xuân Đào.

Đảng bộ huyện thực hiện chủ trương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, những năm gần đây, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn huyện đã đạt nhiều kết quả đáng khích lệ; tổ chức của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp thường xuyên được củng cố; đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật được quan tâm kiện toàn và nâng cao chất lượng. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật đã tiếp tục phát huy những hình thức, biện pháp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật có hiệu quả như: tổ chức hội nghị, sinh hoạt câu lạc bộ pháp luật, khai thác tủ sách pháp luật, sử dụng phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tuyên truyền lưu động, cung cấp sách, báo, dựng panô, áp phích, phát tờ rơi, tờ gấp, thông qua hoạt động hòa giải cơ sở, trợ giúp pháp lý...

Hiện nay, toàn huyện có 28 công chức Tư pháp từ huyện đến xã, thị trấn, trong đó có 13 công chức trực tiếp thực hiện công tác quản lý Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật; Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật huyện có 31 thành viên, báo cáo viên pháp luật của huyện 29 thành viên. Có 185 tuyên truyền viên, 13 Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai, mỗi Hội đồng có từ 7 đến 9 thành viên và 108 tổ hòa giải gồm 781 thành viên, 21 giáo viên dạy môn giáo dục công dân tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật. Tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng được phát sóng 02 lần trong, mỗi kỳ phát 5 đến 7 phút. Tổ hòa giải hiện có 108 tổ, với 781 hòa giải viên. Việc đầu tư và sử dụng, quản lý, khai thác tủ sách pháp luật luôn được quan tâm; hiện nay, toàn huyện có 33 tủ sách với 3.300 đầu sách các loại, được đặt tại 13 xã, thị trấn và tại Phòng Tư pháp, Thanh tra huyện, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Huyện đoàn và Liên đoàn Lao động huyện, Trường THPT Thới Lai và Trường THCS Định Môn, tại các chùa và các điểm sinh hoạt quán cà phê pháp luật. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật các xã, thị trấn tổ chức tuyên truyền trong quần chúng Nhân dân được 119 cuộc, có 4.659 lượt người dự.

Tuy nhiên, hiện nay công tác giáo dục pháp luật đang bộc lộ một số hạn chế, khuyết điểm dẫn đến hiệu quả giáo dục chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu tăng cường hiệu lực pháp luật trong đời sống xã hội. Điều đó thể hiện ở trình độ nhận thức pháp luật của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức Nhà nước và Nhân dân còn hạn chế. Niềm tin của Nhân dân đối với pháp luật chưa thực sự rõ nét. Nhiều người dân có biểu hiện hoặc là coi thường pháp luật, hoặc là chưa thực sự tin tưởng vào sự công bằng, vào lẽ phải, vào sự công minh của pháp luật. Việc thực hiện pháp luật của cán bộ, công chức và Nhân dân chưa đầy đủ, chưa nghiêm minh và triệt để. Hành vi vi phạm pháp luật còn phổ biến. Người dân vì không hiểu biết pháp luật, vì thói quen sống thụ động nên hầu như không biết sử dụng pháp luật để bảo vệ các quyền và lợi ích của mình khi bị xâm phạm. Mọi vấn đề liên quan đến quyền lợi bản thân hay liên quan đến công việc, họ đều chờ đợi các cơ quan Nhà nước giải quyết, xử lý. 

Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được và khắc phục những hạn chế yếu kém, trong thời gian tới xin đề xuất một số giải pháp sau:

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo của chính quyền đối với công tác giáo dục pháp luật. Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, cần quán triệt Chỉ thị số 32/CT-TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, qua đó tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của các tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên về công tác giáo dục pháp luật. Các cấp ủy phải thường xuyên tiến hành xây dựng chương trình, kế hoạch giáo dục pháp luật trên địa bàn và phải luôn xác định vai trò gương mẫu của các đảng viên và vai trò tiên phong của họ trong việc tuyên truyền giáo dục pháp luật. Đồng thời phải thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát hoạt động giáo dục pháp luật, kịp thời đôn đốc, chỉ đạo xử lý những vướng mắc nảy sinh trong quá trình giáo dục pháp luật. 

Thứ hai, đối với Hội đồng Nhân dân (HĐND) các xã, thị trấn: Phải từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của HĐND nói chung và trong việc ra nghị quyết về công tác giáo dục pháp luật nói riêng. Trong quá trình hoạt động của mình, HĐND không chỉ chú ý tới việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật mà quan trọng hơn là phải chỉ đạo, giám sát hoạt động giáo dục pháp luật, xem đây là biện pháp hàng đầu trong việc đảm bảo thi hành Hiến pháp và luật tại địa phương. 

Thứ ba, đối với Ủy ban Nhân dân (UBND) các xã, thị trấn: Hàng năm UBND cần chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục pháp luật cho địa phương. Kế hoạch phải phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, quyết định, chỉ thị của cấp trên và phù hợp với đặc điểm, điều kiện kinh tế, xã hội của từng địa phương. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm và khen thưởng kịp thời những người có thành tích xuất sắc trong công tác giáo dục pháp luật.

Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng đội ngũ làm công tác giáo dục pháp luật - vai trò quyết định chất lượng giáo dục pháp luật. Do vậy, cần tuyển chọn những người có phẩm chất, năng lực, trình độ, có khả năng tuyên truyền, giáo dục hoặc hòa giải tốt, có lòng nhiệt tình, say mê với công việc giáo dục pháp luật. Đồng thời, đặc biệt chú trọng việc rà soát, phân loại, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp và định hướng nội dung giáo dục pháp luật thường xuyên cho đội ngũ làm công tác giáo dục pháp luật (chú ý cung cấp kiến thức, cần bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng giáo dục pháp luật, giúp họ không chỉ có kiến thức vững mà còn có khả năng thu hút người nghe và truyền đạt hiệu quả nội dung pháp luật).

Thứ tư, đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật theo hướng không chỉ đáp ứng nhu cầu kiến thức cơ bản về pháp luật, mà còn phải thiết thực, đáp ứng yêu cầu thực tiễn để một mặt nâng cao trình độ nhận thức cho từng đối tượng, mặt khác giúp họ có khả năng vận dụng sáng tạo vào thực tiễn cuộc sống. Trên cơ sở nội dung giáo dục pháp luật đã được cung cấp, các báo cáo viên biên soạn lại cụ thể, phù hợp với đặc điểm, điều kiện, trình độ nhận thức, tính chất công việc của từng đối tượng. Định kỳ có tiến hành sơ kết, đánh giá để xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xác định nội dung giáo dục pháp luật thời gian tiếp theo.

Cần đa dạng hóa hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật, không chỉ thông qua buổi lên lớp mà bằng những cách thức như tọa đàm, buổi nói chuyện, hoạt cảnh tình huống, tiểu phẩm... Xây dựng và mở rộng hình thức tìm hiểu pháp luật qua các kênh trên hệ thống truyền thanh, xây dựng trang website riêng về công tác giáo dục pháp luật để người dân có thể cập nhật thông tin, trao đổi, bàn luận và tìm hướng giải quyết cho những vấn đề bức xúc trong đời sống pháp luật…

Ngoài ra, cần lồng ghép việc phổ biến, giáo dục pháp luật tại các buổi sinh hoạt cộng đồng. Xây dựng và phát huy phương châm mỗi người dân là một tuyên truyền viên trong cộng đồng. Chú trọng nâng cao hiệu quả hình thức thi tìm hiểu pháp luật. Đối với hình thức giáo dục pháp luật qua hoạt động tư vấn, trợ giúp pháp luật cần mở rộng phạm vi hoạt động, không chỉ tư vấn tại trụ sở mà còn đến các xã, thị trấn, tư vấn lưu động hoặc thông qua các câu lạc bộ trợ giúp pháp lý; mô hình quán cà phê pháp luật, điểm hẹn pháp luật tại chùa Khmer. 

Thư năm, cần tăng cường hơn nữa công tác hòa giải ở cơ sở. Đây là hình thức có tác dụng giáo dục cao vì nó không chỉ giải quyết tranh chấp thông qua cách hướng dẫn, thuyết phục các bên tự thương lượng với nhau mà còn xuất phát từ đạo lý dân tộc Việt Nam, hòa thuận, đoàn kết, “chín bỏ làm mười”. Hòa giải ở cơ sở vừa có tác dụng giáo dục hiệu quả vừa có khả năng lan tỏa trong cộng đồng. Khi tiến hành hòa giải cần phân tích thấu đáo mọi khía cạnh, kiên nhẫn và mềm mỏng, vừa căn cứ vào qui định pháp luật, vừa dùng tình cảm để thuyết phục. Phải xác định hòa giải có thể không thành, nhưng nhất định buổi hòa giải đó sẽ là bài học giáo dục pháp luật cho mọi người. 

Thứ sáu, nâng cao chất lượng dạy học pháp luật trong trường học, cần đổi mới nội dung, phương pháp dạy học và hình thức ngoại khóa pháp luật. Công tác xét xử của tòa án cũng góp phần không nhỏ vào công tác giáo dục pháp luật và nâng cao chất lượng xét xử góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục pháp luật. 

Thứ bảy, phải thường xuyên hệ thống hoá pháp luật để phát hiện và loại bỏ những quy định pháp luật không phù hợp, trùng lắp, mâu thuẫn, kịp thời bổ sung những thiếu sót trong mặt bằng pháp luật; đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học pháp lý, mở rộng các hình thức Nhân dân tham gia vào việc xây dựng pháp luật... Đồng thời, phải đảm bảo đủ kinh phí, cơ sở vật chất kỹ thuật cho hoạt động giáo dục pháp luật.  

Thứ tám, tăng cường công tác giáo dục pháp luật không tách rời với việc nâng cao trình độ dân trí và cải thiện đời sống cho Nhân dân. Các cơ quan, các ban ngành, đoàn thể huyện, UBND các xã, thị trấn cần tăng cường tổ chức thực hiện pháp luật, đặc biệt là áp dụng pháp luật một cách đúng đắn và nghiêm minh.

Thu Cúc

26